ผักโขม

ตอนสมัยเด็กๆ ถ้าใครเคยดู การ์ตูนป๊อบอาย โอลีฟ คงจะรู้จักอาหารประจำตัวของป๊อบอาย จนทำให้เรารู้จักผักชนิดนี้พร้อม ๆ กับตัวป๊อบอายเลยก็ว่าได้ ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของการ์ตูนคู่กับป๊อบอายกันเลยทีเดียว...ผักที่ว่านี้ก็คือ "ผักโขม"หรือชื่อในภาษาอังกฤษว่า Amaranth

เป็นผักพื้นบ้านที่พบอยู่ทั่วไปคล้ายวัชพืช เพราะสามารถขึ้นได้เองในสภาพดินแทบทุกชนิด และเจริญงอกงามได้ในทุกสภาพอากาศ ผักโขมเป็นพืชที่ทนทาน ขยายพันธุ์โดยการเพาะเมล็ด เจริญงอกงามดีในดินร่วนที่มีอินทรีย์วัตถุ มีความชื้นในดินสูงและมีแสงแดดจัด หลังจากที่เตรียมพรวนดินและผสมปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักแล้วหว่านเมล็ดลงไป คลุมด้วยฟางหรือหญ้าแห้ง รดน้ำทุกวันหลังจากที่ต้นกล้างอกประมาณ 1-2 อาทิตย์ก่อนแยกต้นที่เบียดกันทิ้งไป ผักโขมมีอายุเก็บเกี่ยวประมาณ 30-40 วัน ผักโขมจึงเป็นผักพื้นบ้านที่ชาวบ้านรับประทานกันมานาน ส่วนวิธีในการรับประทานเรามักจะไม่ทานกันดิบ ๆ เนื่องจากมีรสขม ส่วนใหญ่จึงมักนำมาต้มก่อน หากแต่ในปัจจุบัน ผักโขมได้ถูกนำมาดัดแปลงเป็นเมนูอาหารที่น่ารับประทานมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็น แกงเลียง ผัดผักโขมไฟแดง สลัด หรือเมนูฝรั่งที่เป็นที่นิยมรับประทานกันมากอย่างผักโขมอบชีส พายผักโขม และสารพัดเมนูแล้วแต่จะนำมาปรุงแต่งให้มีรสชาติที่อร่อยมากขึ้น แล้วคุณสาว ๆ ทราบไหมคะว่าผักบ้านๆ ขมๆ อย่างผักโขมมีประโยชน์อย่างไรบ้าง? ...สารพัดประโยชน์เลยทีเดียวที่คุณอาจยังไม่รู้....เนื่องจากผักโขมมีสารอาหารมากมาย ไม่ว่าจะเป็นวิตามินเอ กรดโฟเลต แบต้าแคโรทีน วิตามินซี โพแทสเซียม ธาตุเหล็ก แมกนีเซียม แคลเซียม สังกะสี โปรตีน และไฟเบอร์ หากแต่ในผักโขมก็มีกรดออกเซลิคแอซิดสูงเช่นกัน ทำให้ร่างกายไม่สามารถดูดซับธาตุเหล็กที่มีอยู่มากได้ จึงต้องทำให้สุกเพื่อให้กรดนี้บรรเทาเบาบางลงก่อน จากสารอาหารที่มีมากมายในผักโขมจึงทำให้การทานผักโขมมีประโยชน์ต่อร่างกายมากตามไปด้วย เช่น ไฟเบอร์หรือกากใยที่ช่วยให้ร่างกายขับถ่ายได้ดี ธาตุเหล็กที่ช่วยเสริมสร้างสติปัญญา ทำให้สมองตื่นตัวตลอดเวลาแม้ในผู้สูงวัย สารแอนตี้ออกซิแดนท์หรือสารต้านอนุมูลอิสระที่ช่วยลดความเสี่ยงในการเป็นโรคหัวใจ โรคมะเร็ง โรคหลอดเลือด และช่วยชะลอโรคความชราได้อีกด้วย นอกจากนี้ผลการวิจัยในมหาวิทยาลัยต่างประเทศ ยังพบว่าสารประกอบในผักโขมมีฤทธิ์ชะลอการย่อยสลายไขมัน เนื่องจากสารประกอบในผักชนิดนี้อาจเข้าไปเคลือบไขมันขณะอยู่ในลำไส้ และชะลอการย่อยสลายไขมันของเอนไซม์ให้ช้าลง ทำให้เรารู้สึกอิ่มเร็วและนานขึ้น ซึ่งเท่ากับเป็นการตัดปัญหาการกินจุเกินไปสำหรับคนที่ทานมาก ซึ่งสำหรับคุณผู้หญิงที่กำลังลดความอ้วนอยู่เมนูผักโขมก็เป็นอีกเมนูหนึ่งที่น่าสนใจนะคะ เพราะนอกจากให้คุณประโยชน์มากมายแล้วยังช่วยลดความอ้วน และชะลอความแก่ก่อนวัยอีกด้วย อย่างนี้ต้องลองทานบ่อย ๆ แล้วล่ะค่ะ ...

กระเทียม

กระเทียม (garlic) มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Allium sativum Linn. แทบทุกครัวเรือนรู้วิธีการเจียวกระเทียมในน้ำมันให้หอมก่อน แล้วจึงใส่เนื้อสัตว์หรือผัก เป็นวิธีดับกลิ่นคาวของเนื้อสัตว์และเพิ่มรสชาติให้กับอาหารประเภทผัดชนิดต่างๆ ได้อย่างดี ทั้งยังใช้กระเทียมเจียวโรยหน้าอาหารอีกหลายอย่าง หรือใช้เป็นส่วนประกอบที่สำคัญอย่างหนึ่งในเครื่องแกงชนิดต่างๆ โดยเฉพาะเป็นตัวช่วยแต่งกลิ่นและรสร่วมกับมะนาวในน้ำพริกกะปิ แม้แต่พริกน้ำปลาหรือน้ำจิ้มรสแซบก็จะลืมกระเทียมไปไม่ได้ นอกจากนี้ใบและหัวกระเทียมสดๆ ยังเป็นผัก รวมถึงกระเทียมดองของอร่อย กระเทียมยังเป็นสมุนไพรแก้ไขบรรเทาปัญหาสุขภาพของชาวบ้านมาโดยตลอด หมอพื้นบ้านไทยใช้กระเทียมสดรักษาโรคผิวหนัง กลาก เกลื้อน โรคบิด ป่วง แก้ไอ และกระจายโลหิต กระทั่งเป็นที่สรุปได้ว่า กระเทียมเป็นสมุนไพรที่มีสรรพคุณเด่น 2 ประการ คือ ใช้ทารักษาโรคผิวหนัง และรับประทานแก้โรคความดันโลหิตสูง การศึกษาทดลองคุณสมบัติทางเภสัชวิทยาในระยะหลัง พบว่า กระเทียมมีสรรพคุณเป็นยารักษาโรคได้อีกหลายอย่าง แต่การนำมาใช้ประโยชน์ให้ได้ผลอย่างจริงจังยังจะต้องมีการศึกษาผลทางคลินิกวิทยาให้ถ่องแท้เสียก่อน โดยสรรพคุณต่างๆ ของกระเทียม มีดังนี้ 1. ฆ่าเชื้อรา คือ กลาก เกลื้อน และเชื้อราที่เกิดตามเล็บ หนังศีรษะและผม 2. ฆ่าเชื้อยีสต์ชนิดที่ทำให้เกิดลิ้นขาวเป็นฝ้าในเด็กทารก และทำให้เกิดโรคมุตกิดระดูขาวที่มักจะเกิดในหญิงที่ตั้งครรภ์ หรือกินยาคุมกำเนิด ยาปฏิชีวนะหรือยาสเตียรอยด์ เป็นเวลานานๆ 3. ลดความดันโลหิตสูง 4. ลดไขมันและคอเลสเตอรอล 5. ป้องกันผนังหลอดเลือดหนาและแข็งตัว 6. ลดน้ำตาลในเลือด 7. ฆ่าหรือยับยั้งเชื้อแบคทีเรียแทบทุกชนิด กล่าวคือ มีสารอัลลิซิน ที่มีฤทธิ์ยับยั้งเชื้อแบคทีเรียที่มักทำให้เกิดโรคได้ถึง 15 ชนิด โดยเฉพาะยับยั้งเชื้อพวกที่ดื้อยาเพนนิซิลิน ได้ดีกว่าเชื้อพวกที่ไม่ดื้อยาอีกด้วย นอกจากนี้ ยังฆ่าเชื้อบิดมีตัวที่มีพิษต่อลำไส้ได้ดี โดยมีสารที่สำคัญคือกาลิซิน รวมทั้งสามารถยับยั้งเชื้อบิดเทียม ซึ่งไม่รบกวนแบคทีเรีย ตัวอื่นที่มีประโยชน์ต่อลำไส้ 8. ยับยั้งเชื้อต่างๆ เช่น เชื้อที่ทำให้เกิดฝีหนอง และใช้รักษาแผลสด แผลที่เป็นหนอง คออักเสบ ทอนซิลอักเสบ ทางเดินปัสสาวะอักเสบ เชื้อวัณโรค และเชื้อปอดบวม 9. รักษาไข้หวัดและไข้หวัดใหญ่ 10. เป็นยาขับเสมหะและมีฤทธิ์ขับเหงื่อและขับปัสสาวะ 11. รักษาโรคไอกรน 12. แก้หืดและโรคหลอดลม 13. แก้ธาตุพิการอาหารไม่ย่อย 14. ควบคุมโรคกระเพาะ คือมีสารเอเอส 1 ช่วยยับยั้งไม่ให้น้ำย่อยอาหารมาย่อยแผลในกระเพาะ และยังช่วยรักษาโรคตับอ่อนอักเสบชนิดรุนแรงได้ด้วย 15. ขับพยาธิต่างๆ ได้หลายชนิด ได้แก่ พยาธิเข็มหมุด พยาธิแส้ม้า พยาธิเส้นด้าย และมีรายงานทดสอบจากอินเดียว่า กระเทียมมีสารไดอัลลิลไดซัลไฟด์ มีฤทธิ์ใช้ในการฆ่า พยาธิไส้เดือนได้ดี 16. แก้เคล็ดขัดยอกและเท้าแพลง เพราะมีสารอัลลิซินเป็นตัวช่วยทำให้เลือดไหลเวียนมายังบริเวณที่ทาถูนวดยาได้ดีมากขึ้น 17. แก้ปวดข้อและปวดเมื่อย 18. ต่อต้านเนื้องอก 19. กำจัดพิษตะกั่ว 20. บำรุงร่างกาย ประเทศญี่ปุ่นได้ค้นพบสารในกระเทียมชื่อสคอร์ดินิน ไม่มีกลิ่น แต่มีประโยชน์ต่อร่างกายหลายอย่าง รวมทั้งช่วยให้เนื้อเยื่อเจริญเติบโตและช่วยลดไขมันในร่างกาย ในปัจจุบัน ยังมีผู้พบว่าในกระเทียมมีธาตุเจอร์เมเนียมค่อนข้างสูง ซึ่งมีคุณสมบัติป้องกันการเกิดมะเร็ง โรคหืด โรคไต โรคตับอ่อนและอาการท้องผูก รวมถึงมีสารชักนำ วิตามินบี 1 เข้าสู่ร่างกายได้ดีขึ้นเท่าตัว โดยรวมเป็นสารอัลลิลไทอะมิน ทำให้วิตามินบี 1 ออกฤทธิ์ได้ดีขึ้นถึง 20 เท่า

สมุนไพรพื้นบ้านของไทย

     ประเทศไทยเรามีถึง 4 ภาค สภาพความเป็นอยู่ก็แตกต่างกันออกไป รวมไปถึงวัฒนธรรมความเป็นอยู่และเรื่องการกินอยู่ โดยเฉพาะพืชผักสมุนไพรก็มีความแตกต่างกันออกไป แต่สิ่งที่เหมือนกัน คือ พืชผักทุกอย่างล้วนให้ประโยชน์ทางคุณค่าอาหาร
และที่สำคัญ...พืชผักเหล่านี้ สามารถป้องกันและรักษาโรคนานาชนิดได้!!
หากเราได้หมุนเวียนบริโภคพืชผักเหล่านี้อยู่บ่อยๆ หรือเป็นประจำก็เท่ากับเสริมสร้างร่างกายให้มีภูมิคุ้มกันบรรดาโรคต่างๆ ได้ดี ทำให้เรามีร่างกายแข็งแรง อายุวัฒนะ เป็นสิ่งที่คนเราอยากมีและอยากได้

พืชผักสมุนไพรที่อยู่ในหนังสือเล่มนี้ อาจมองดูว่าเป็นพืชพื้นๆ แต่จริงๆ แล้วมีคุณค่าทางโภชนาการที่สูง และมีสรรพคุณด้านยาอย่างไม่น่าเชื่อ...

การดูแลเอาใจใส่ต่อร่างกายของตนเอง เป็นหลักการพึ่งตนเองขั้นพื้นฐาน เพื่อให้สุขภาพตัวเองไม่เจ็บไข้ได้ป่วย ถือเป็นสิทธิ์ที่ทุกคนควรกระทำ ไม่เช่นนั้นแล้ว...เมื่อถึงคราวเจ็บป่วยแล้วโยดภาระไปให้หมอเพียงฝ่ายเดียว ทั้งๆ ที่เราควรสร้างภูมิคุ้มกันเอไว้แต่เนิ่นๆ จะดีกว่าถ้าเราเริ่มต้นดูแลและเอาใจใส่ต่อสุขภาพตั้งแต่เดียวนี้ ก็ยังไม่สายเกินไปที่จะแก้ไขปัญหาสุขภาพของเราเอง ดีกว่าจะให้วันเวลาผ่านไปโดยไม่ทำอะไร เมื่อเกิดเจ็บป่วยขึ้นมา ก็ยากที่จะย้อนกลับมาแก้ไขได้

บทความนี้จะบอกถึงความมหัศจรรย์ของพืชผัก (สมุนไพร) ที่อยู่รอบข้างกายเราที่เห็นทุกเมื่อเชื่อวัน ล้วนแล้วมีประโยชน์ต่อร่างกายคนเราทั้งสิ้น หากเราเอามาสับเปลี่ยนหมุนเวียนรับประทานทุกมื้อ เชื่อได้ว่าร่างกายของเราจะได้คุณประโยชน์อย่างมากมายเมื่อคุณผู้อ่านได้อ่านหนังสือเล่มนี้แล้ว ก็จะรู้ว่า...พืชผักต่างๆ ที่ใช้เป็นยาไม่ได้นั้น จะไม่มีเด็ดขาด จะมีแต่พืชที่มีสรรพคุณรักษาโรคอยู่ทั่วไป!!